Çeyrek Altın

Çeyrek altın, Türkiye'de düğün ve özel gün geleneğinin merkezindeki ziynet altınıdır. Cumhuriyet altınının çeyrek ağırlığındaki karşılığıdır ve 22 ayar saflıkta üretilir; ülkedeki hemen her kuyumcuda alınıp satılabilecek en yaygın ziynet ürünüdür.

Ağırlık ve saflık

Yeni tarihli çeyrek altın 1,75 gram ağırlığında ve 916 milyem (22 ayar) saflıktadır. İçindeki saf altın miktarı yaklaşık 1,60 gramdır. Fiyat bu saf altın karşılığı üzerinden hesaplanır, üzerine darphane ve piyasa primi eklenir.

Eski çeyrek neden daha pahalı

1980 öncesinde basılan çeyrek altınlar bugünkülerden biraz daha ağırdır. Bu yüzden "eski çeyrek" adıyla anılan sikkeler, yeni tarihli olanlara göre daha yüksek fiyatlanır. Alım satım sırasında hangi tarihli olduğuna bakmak gerekir; kuyumcular genellikle bu ayrımı sikkenin basım yılına ve kabartma detaylarına bakarak yapar, tartı tek başına yeterli bir ölçüt değildir çünkü ağırlık farkı gram cinsinden küçüktür.

Yatırım için uygun mu

Çeyrek altında darphane primi ve sikke primi gram altına göre daha yüksektir. Yani aynı miktar saf altını çeyrek olarak almak, gram olarak almaktan pahalıya gelir. Buna karşılık hediye edilebilirliği ve bozdurma kolaylığı çeyreği yaygın kılar; ülke çapında hemen her kuyumcunun aynı standarda göre alım yapması da bu kolaylığın bir parçasıdır.

Darphane basımı ile piyasa basımı farkı

Çeyrek altının resmî basımını Türkiye'de Darphane ve Damga Matbaası yapar; bazı özel kuyumcu grupları da kendi adlarını taşıyan çeyrek altın bastırabilir. İkisi de aynı ağırlık ve milyem standardına uymak zorundadır, ancak piyasada darphane basımı sikkeler genellikle biraz daha yüksek prim taşır — bunun bir sebebi güven algısı, diğeri daha kolay bozdurulabilir olmalarıdır. Bir sikkenin hangi kurum tarafından basıldığı üzerindeki kabartma ve yazıdan anlaşılır.

Çeyreğin kısa tarihçesi

Çeyrek altın adını cumhuriyet altınının çeyreği olmasından alır; cumhuriyet altınının basımı 1923'te başlamıştır. Sikkenin ön yüzünde Atatürk kabartması, arka yüzünde basım yılı ve darphane bilgisi yer alır. Yıllar içinde sikkenin teknik özelliklerinde küçük güncellemeler yapılmıştır; bu yüzden farklı tarihli çeyrek altınlar piyasada birbirinden ayrı fiyatlanabilir.

Hangi durumda çeyrek, hangi durumda gram tercih edilir

Düğün takısı, hediye ya da nişan gibi toplumsal bir amaç varsa çeyrek altın pratik bir seçenektir; birim büyüklüğü küçük olduğu için farklı bütçelere uyar. Saf altın miktarını en düşük primle biriktirmek öncelikliyse gram altın ya da tam altın daha az prim taşır. Altın hesaplama aracıyla farklı miktarlardaki çeyrek altının güncel karşılığı hesaplanabilir.