Çin Yuanı Kuru

Çin Yuanı — resmî adıyla Renminbi — dünyanın ikinci büyük ekonomisinin para birimidir. Türkiye'nin Çin'den ithalatı yüksek olduğu için ithalatçı firmalar açısından önemli bir göstergedir.

Yönetilen kur sistemi

Yuan tam anlamıyla serbest dalgalanan bir para birimi değildir. Çin Merkez Bankası her gün bir referans kur belirler ve günlük dalgalanmaya sınır koyar. Bu yüzden yuan, diğer büyük para birimlerine göre daha az oynaktır ama yön değişimleri politika kararlarıyla gelir.

Onshore ve offshore fark

Yuanın Çin içinde işlem gören (CNY) ve Hong Kong üzerinden işlem gören (CNH) iki ayrı fiyatı vardır. İkisi arasında küçük farklar oluşabilir; bu sayfadaki değer serbest piyasa çapraz kurudur.

Renminbi mi, yuan mı

İkisi farklı şeyleri anlatır: renminbi para biriminin adıdır, yuan ise sayma birimidir. Türkçede "yüz yuan" demek doğrudur, "yüz renminbi" alışıldık değildir. Yuanın onda birine jiao, yüzde birine fen denir. Banknotlar 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 yuan kupürlerindedir; en yüksek kupürün nominal değeri, diğer büyük para birimlerine kıyasla görece küçüktür. Ülkede mobil ödemenin yaygınlığı nedeniyle nakit kullanımı belirgin biçimde azalmıştır.

Türkiye'den bakınca yuan neden önemli

Çin, Türkiye'nin ithalatında ilk sıralarda yer alan ülkelerden biridir. Elektronik, makine, tekstil hammaddesi ve yedek parça ithal eden firmalar için yuan doğrudan bir maliyet kalemidir. Uzun yıllar bu faturaların büyük bölümü dolar üzerinden kesildi; son dönemde yuan cinsinden fiyatlama ve ödeme yaygınlaştı. Bu değişim ithalatçının kur riskini dolardan yuana kaydırıyor, yani izlenmesi gereken parite de değişiyor.

Küçük ölçekte de etkisi var: çevrimiçi platformlardan ürün getiren, kargo ve tedarik maliyeti hesaplayan kişiler için yuan kuru fiyat hesabının girdisidir. Tutarı çevirmek için döviz çevirici kullanılabilir.

Rezerv para olma yolunda

Çin, yuanın uluslararası kullanımını artırmak için uzun süredir adım atıyor: kendi sınır ötesi ödeme altyapısını kurdu, çok sayıda ülkeyle takas anlaşması imzaladı ve yuan Uluslararası Para Fonu'nun özel çekme hakları sepetine dahil edildi. Dijital merkez bankası parası konusunda da pilot uygulamalar yürütülüyor.

Buna karşılık sermaye hareketlerindeki kısıtlar ve yönetilen kur sistemi, yuanın euro gibi tam serbest bir rezerv para birimi sayılmasını engelliyor. Uluslararası ödemelerdeki payı, ülkenin dünya ekonomisindeki ağırlığının hâlâ gerisindedir. Bu yüzden yuanı izlerken piyasa verisi kadar politika açıklamalarına bakmak gerekir.