Döviz Kurları

Döviz kuru, bir yabancı para biriminin Türk lirası cinsinden değeridir. Bu sayfadaki tablo Türkiye’de en çok takip edilen para birimlerinin serbest piyasadaki anlık alış ve satış fiyatlarını bir arada gösterir; her satırdan o para biriminin kendi sayfasına geçilebilir.

Döviz kurlarını ne hareket ettirir

Kısa vadede en belirleyici etken faiz farkıdır. Bir merkez bankası faizi yükselttiğinde o para biriminde durmanın getirisi artar ve sermaye o yöne akar. TCMB’nin politika faizi ile Fed, ECB ve Bank of England’ın faizleri arasındaki makas, dolar, euro ve sterlin kurlarının günlük seyrinde doğrudan izlenir.

Orta vadede enflasyon farkı, cari işlemler dengesi, turizm ve ihracat gelirleri ile kredi derecelendirme kararları ağır basar. Bir de çapraz kur etkisi vardır: dolar dışındaki para birimlerinin TL karşılığı, o paranın dolar karşısındaki paritesi ile dolar/TL kurunun çarpımından oluşur. Bu yüzden dolar/TL hiç değişmese bile euro ya da sterlin kuru hareket edebilir.

Tablodaki değerler ne anlama geliyor

Buradaki fiyatlar serbest piyasa kurudur; bankalar arası piyasada saniyelik değişir. Alış, piyasanın dövizi sizden almaya razı olduğu fiyattır; satış ise size satmaya razı olduğu fiyat. İkisi arasındaki farka makas denir ve piyasa dalgalandıkça açılır.

TCMB’nin her iş günü ilan ettiği gösterge kuru ayrı bir şeydir: resmî işlemler, gümrük beyanları ve muhasebe kayıtları için kullanılır, gün içinde değişmez. Serbest piyasa kuruna genellikle yakındır ama aynı değildir.

Piyasanın saatleri de değeri etkiler. Döviz piyasası hafta içi pazartesi sabahından cuma akşamına kadar neredeyse kesintisiz işler; hafta sonu kapalıdır. Cumartesi ve pazar günü görülen rakam cuma kapanışından kalmıştır, o iki gün boyunca yeni bir fiyat oluşmaz. Hafta içinde de hacim saatlere göre değişir: Londra ve New York seanslarının çakıştığı öğleden sonra saatlerinde hareket belirginleşir, gece saatlerinde makas açılır.

Efektif kur ile döviz kuru farkı

Döviz kuru hesaba geçen, kaydi parayı ifade eder; efektif kur ise elden ele geçen banknotu. Banknotun taşınması, sayılması ve kasada tutulması maliyet doğurduğu için efektif alış genellikle biraz daha düşük, efektif satış biraz daha yüksek olur. Bankada ya da döviz bürosunda gişeden nakit alırken ödenen fiyatın buradaki değerden farklı çıkmasının bir sebebi budur; ikinci sebep kurumun kendi kâr marjıdır. Küçük tutarlarda bu marj oransal olarak daha çok hissedilir.

Sık sorulan çevirme soruları

“100 dolar kaç TL” türünden soruların sabit bir cevabı yoktur; tutarı güncel kurla çarpmak gerekir. Döviz çevirici bunu anlık kurla yapar, dolar TL sayfası tek para birimine odaklanır. Bir ayrıntıya dikkat etmek gerekir: Japon yeni gibi birim değeri çok küçük para birimleri piyasada 100 birim üzerinden fiyatlanır, yani tablodaki rakamı okurken kaç birimin karşılığı olduğuna bakmak gerekir.