Ons Gümüş

Ons gümüş, uluslararası piyasada gümüşün dolar cinsinden fiyatlandığı birimdir ve XAG/USD sembolüyle işlem görür. Türkiye'deki gram gümüş fiyatı bu değerden türetilir.

Bir ons kaç gram

Değerli madenlerde kullanılan troy ons 31,1035 grama eşittir. Gram gümüş fiyatı, ons fiyatının bu sayıya bölünüp dolar kuruyla çarpılmasıyla bulunur.

Gümüşün iki yüzü

Gümüş hem değerli maden hem sanayi metalidir. Bu ikili karakter fiyatını karmaşıklaştırır: kriz dönemlerinde değerli maden olarak talep görürken, aynı dönemde sanayi talebinin düşmesi fiyatı aşağı çeker. Altın bu ikinci baskıyı taşımaz.

Oynaklık

Ons gümüş, ons altına kıyasla belirgin biçimde daha sert hareket eder. Yüzde birkaçlık günlük değişimler olağandır.

Sanayi talebinin dağılımı

Gümüşün sanayide kullanıldığı alanlar çeşitlidir ve her biri fiyata farklı bir kanaldan etki eder. Elektronik devrelerde gümüşün elektrik iletkenliği en yüksek metal olması nedeniyle kontak noktalarında ve baskılı devrelerde kullanılır. Güneş panellerinde hücrelerin ön yüzündeki ince iletken şeritler gümüş pastadan üretilir; güneş enerjisi kapasitesindeki her genişleme bu talep kalemini büyütür. Lehim alaşımlarında kurşunsuz lehimin bir bileşeni olarak, tıbbi uygulamalarda ise antibakteriyel özelliği nedeniyle yara bakımı ürünlerinde ve bazı kaplamalarda yer alır. Fotoğrafçılıkta geçmişte ağır basan gümüş talebi, dijital fotoğrafın yaygınlaşmasıyla büyük ölçüde geriledi; bu, tek bir kullanım alanının zamanla önemini kaybedebileceğinin bir örneğidir.

Nasıl işlem görür

XAG/USD paritesi esas olarak Londra'daki kıymetli maden piyasasında ve büyük vadeli işlem borsalarında oluşur; bu piyasalar hafta içi neredeyse kesintisiz açıktır. Sitedeki gram gümüş fiyatı bu uluslararası referanstan türetilir; yerel bir üretim ya da arz gelişmesi fiyata ancak bu uluslararası piyasa üzerinden ve dolaylı biçimde yansır. Gram gümüş fiyatındaki bir hareketin kaynağı çoğunlukla ons tarafındadır, kur tarafı ikinci bileşendir; hangisinin oynadığını görmek için ons ve dolar kurunu ayrı ayrı takip etmek gerekir. Bu piyasalarda hem spot (anlık teslim) hem vadeli işlem sözleşmeleri işlem görür; vadeli sözleşmeler gelecekteki bir tarih için fiyat kilitleme imkânı sunar ve büyük kurumsal katılımcılar tarafından kullanılır.

Tarihte para birimi olarak gümüş

Gümüş, altından önce ve ondan daha uzun süre fiilen para birimi olarak kullanılmıştır; çoğu eski uygarlıkta sikkeler gümüşten basılmıştır. Bugün hiçbir ülkenin resmî para birimi gümüşe bağlı değildir, ama bu tarihsel rol gümüşün "değerli maden" statüsünü altınla paylaşmasının bir nedenidir. Modern piyasada gümüş artık bir ödeme aracı değil, sanayi girdisi ve tasarruf aracı olarak işlem görür.