Satoshi Nedir? Bitcoin’in Küçük Birimleri Nasıl Hesaplanır?
Satoshi nedir sorusunun kısa cevabı şu: satoshi, bitcoinin bölünebildiği en küçük birimdir ve 1 bitcoin tam olarak 100.000.000 (yüz milyon) satoshiye eşittir. Bir satoshi, bitcoinin yüz milyonda biridir. Tüm bitcoin bakiyeleri ve işlemleri aslında bu birim üzerinden tutulur.
Bu yazıda satoshi adının nereden geldiğini, bitcoinin diğer küçük birimlerini, satoshi ile bitcoin arasında nasıl çeviri yapıldığını ve bir satoshinin dolar ya da TL karşılığının nasıl bulunduğunu anlatıyoruz. Güncel bitcoin fiyatını canlı bitcoin sayfasından izleyebilirsiniz.
Satoshi Adı Nereden Geliyor?
Birim, adını bitcoinin yaratıcısı olarak bilinen Satoshi Nakamoto’dan alır. Nakamoto, bitcoinin teknik tasarımını anlatan belgeyi 2008’de yayımladı ve ağ 2009’da çalışmaya başladı. Bu ismin arkasındaki kişinin ya da grubun kim olduğu bugün hâlâ bilinmiyor.
“Satoshi” adı resmî bir kurum tarafından konmadı. Bitcoinin ilk yıllarında kullanıcılar, en küçük birime yaratıcının adını vermeyi önerdi ve bu kullanım zamanla yerleşti. Bugün kripto para borsaları, cüzdan uygulamaları ve bitcoin topluluğu bu birimi yaygın olarak “sat” ya da “sats” kısaltmasıyla kullanır.
1 Bitcoin Kaç Satoshi Eder?
Bitcoin virgülden sonra 8 basamağa kadar bölünebilir. Bu yüzden 1 bitcoin 100 milyon satoshidir. Basamakları sayarak kolayca kontrol edebilirsiniz: BTC cinsinden yazılan bir tutarda virgülden sonraki sekizinci basamak, tek bir satoshiyi gösterir. Virgülden sonra yedi sıfır ve ardından bir 1 yazdığınızda elde ettiğiniz tutar tam olarak 1 satoshidir.
Bitcoin yazılımı bakiyeleri kesirli sayı olarak değil, tam sayı olarak satoshi cinsinden saklar. Ekranda gördüğünüz “0,01 BTC” gibi bir değer, arka planda 1.000.000 satoshi olarak tutulur. Bu yaklaşım, kesirli sayılarla yapılan hesaplarda ortaya çıkabilecek yuvarlama hatalarını önler.
Bitcoinin toplam arzı 21 milyon ile sınırlıdır. Bu da toplamda en fazla 2,1 katrilyon satoshi olabileceği anlamına gelir. Bir bitcoinin tamamını almak zorunda olmadığınızı anlamak için bu sayılar önemlidir: bitcoin, bir liranın kuruşlara bölünmesine benzer biçimde, çok küçük parçalar hâlinde alınıp satılabilir.
Bitcoinin Diğer Birimleri
Satoshi en çok kullanılan küçük birim olsa da bitcoin tutarları için başka adlar da kullanılır. Hepsi aynı değeri farklı ölçekte ifade eder:
| Birim | Bitcoin karşılığı | Satoshi karşılığı |
|---|---|---|
| Bitcoin (BTC) | 1 BTC | 100.000.000 sat |
| Milibitcoin (mBTC) | Binde bir BTC | 100.000 sat |
| Mikrobitcoin (μBTC, “bit”) | Milyonda bir BTC | 100 sat |
| Satoshi (sat) | Yüz milyonda bir BTC | 1 sat |
Milibitcoin ve mikrobitcoin, metrik sistemdeki mili ve mikro öneklerinden gelir; tıpkı milimetrenin metrenin binde biri olması gibi. Mikrobitcoine bazı cüzdanlarda “bit” de denir. Bu birimler bir dönem yaygınlaşsa da günümüzde en çok BTC ve satoshi kullanılır.
Bitcoinin hızlı ödeme katmanı olan Lightning ağında ise satoshinin binde biri olan “milisatoshi” (msat) adlı bir hesap birimi de kullanılır. Ancak ana bitcoin ağında gönderilebilecek en küçük birim satoshidir.
Satoshi ile Bitcoin Arasında Nasıl Çeviri Yapılır?
Çeviri tek bir sayıya dayanır: 100.000.000. İki yönde hesap şöyledir:
Satoshi = Bitcoin miktarı × 100.000.000
Bitcoin = Satoshi miktarı ÷ 100.000.000
Birkaç örnek:
- Örneğin 0,01 BTC × 100.000.000 = 1.000.000 satoshi (bir milyon sat).
- Örneğin 0,25 BTC × 100.000.000 = 25.000.000 satoshi.
- Örneğin 50.000.000 satoshi ÷ 100.000.000 = 0,5 BTC.
- Örneğin 1.000.000 satoshi ÷ 100.000.000 = 0,01 BTC.
Hesabı kafadan yapmanın pratik bir yolu virgülü kaydırmaktır. Bitcoinden satoshiye geçerken virgülü 8 basamak sağa, satoshiden bitcoine geçerken 8 basamak sola kaydırırsınız. Eksik basamakları sıfırla tamamlamak yeter.
1 Satoshi Kaç Dolar ya da Kaç TL?
Satoshinin sabit bir dolar ya da TL karşılığı yoktur; değeri tamamen bitcoinin o anki fiyatına bağlıdır. Hesap şöyledir:
1 satoshinin değeri = 1 bitcoinin fiyatı ÷ 100.000.000
Örneğin varsayımsal olarak bitcoinin fiyatı 100.000 dolar olsaydı, 1 satoshi bir doların binde biri ederdi; çünkü 100.000 sayısını 100.000.000’a böldüğünüzde binde bir elde edersiniz. Bu sayı yalnızca hesabın mantığını göstermek içindir; gerçek değeri bulmak için güncel fiyatı kullanmanız gerekir.
Satoshinin TL karşılığını bulmak için aynı formülde bitcoinin TL fiyatını kullanırsınız. Güncel değerleri canlı bitcoin TL ve canlı bitcoin dolar sayfalarından alabilirsiniz. Bitcoinin TL ve dolar fiyatının neden birebir kurla örtüşmeyebildiğini bitcoin TL ve bitcoin dolar fiyatı neden farklı görünür yazımızda anlattık.
Satoshi Gündelik Kullanımda Nerede Karşınıza Çıkar?
İşlem ücretlerinde
Bitcoin ağında işlem ücreti çoğu zaman “sat/vB” biçiminde, yani işlemin sanal bayt başına kaç satoshi ödediği şeklinde gösterilir. Ücret, gönderilen tutara değil işlemin veri büyüklüğüne ve ağın o anki yoğunluğuna bağlıdır. Bu yüzden küçük bir tutar gönderirken de ücret ödenir ve ağ yoğunken ücret yükselebilir.
Borsa ve cüzdan ekranlarında
Pek çok cüzdan uygulaması bakiyeyi isteğe göre BTC ya da sat olarak gösterebilir. Küçük tutarlarda satoshi ile düşünmek, virgülden sonraki sıfırları saymaktan daha kolaydır: dört sıfırla başlayan bir BTC tutarı yerine “25.000 sat” okumak hata payını azaltır. Borsalar ise alım satımda en küçük işlem miktarı ve virgülden sonra kabul edilen basamak sayısı için kendi sınırlarını koyabilir; bu sınırlar borsadan borsaya değişir.
Transferlerde
Borsadan cüzdana ya da bir borsadan diğerine bitcoin gönderirken tutarı doğru birimde girmek önemlidir. BTC yerine sat alanına yazmak ya da tersini yapmak, gönderilen miktarı yüz milyon kat değiştirebilir. Gönderim öncesinde dikkat edilecek diğer noktaları borsaya kripto gönderirken nelere dikkat edilmeli yazımızda bulabilirsiniz.
Diğer Kripto Paraların da Küçük Birimi Var mı?
Evet. Satoshi mantığı başka kripto paralarda da vardır, ancak bölünebilirlik derecesi farklıdır. Ethereum’un en küçük birimi “wei”dir ve 1 ether 10 üzeri 18 wei eder. Ethereum işlem ücretlerinde sık görülen “gwei” ise 1 milyar weidir. Bu nedenle bir kripto paranın birimleri hakkında konuşurken her ağın kendi kuralına bakmak gerekir. Başlıca kripto paraların güncel fiyatlarını canlı kripto para sayfasında görebilirsiniz.
Bir kripto paranın çok küçük birimlere bölünebilmesi, fiyatının ya da değerinin gelecekte nasıl olacağına dair bir şey söylemez. Satoshi yalnızca bir ölçü birimidir; bitcoinin fiyatı yükselebilir de düşebilir de.
Sıkça Sorulan Sorular
1 bitcoin kaç satoshidir?
1 bitcoin 100.000.000, yani yüz milyon satoshidir. Tersinden bakıldığında 1 satoshi, bir bitcoinin yüz milyonda biri eder.
Satoshiden daha küçük bir bitcoin birimi var mı?
Ana bitcoin ağında gönderilebilecek en küçük birim satoshidir. Lightning ağı ise kendi içinde satoshinin binde biri olan milisatoshi birimiyle hesap yapabilir, ancak bu tutarlar ana ağa aktarılırken satoshiye yuvarlanır.
Bir bitcoinin tamamını almak zorunlu mu?
Hayır. Bitcoin 8 basamağa kadar bölünebildiği için küçük parçalar hâlinde alınıp satılabilir. Ancak her borsanın kendi en küçük işlem miktarı olabilir; bu sınırı işlem yapacağınız platformdan kontrol etmeniz gerekir.
mBTC ile satoshi arasındaki fark nedir?
1 milibitcoin (mBTC), bitcoinin binde biridir ve 100.000 satoshiye eşittir. Satoshi ise bitcoinin yüz milyonda biridir. İkisi de aynı değeri farklı büyüklükte ifade eden birimlerdir.