Çeyrek, Yarım ve Tam Altın Kaç Gram?

Çeyrek altın kaç gram sorusunun kısa cevabı şu: kuyumcuda satılan çeyrek altın yaklaşık 1,75 gram, yarım altın 3,51 gram, tam altın ise 7,02 gram ağırlığındadır. Üçü de 22 ayardır; yani ağırlığın tamamı saf altın değildir, içlerindeki saf altın miktarı biraz daha azdır.

Bu yazıda sikke altınların ağırlıklarını, ayarlarını, içlerindeki saf altın miktarını ve tam altın ile Cumhuriyet altınının neden karıştırıldığını anlatıyoruz. Güncel fiyatları canlı çeyrek altın, yarım altın ve tam altın sayfalarından izleyebilirsiniz.

Çeyrek, Yarım ve Tam Altının Ağırlıkları

Türkiye’de sikke altınlar birbirinin katı olacak şekilde basılır. Yarım altın iki çeyreğe, tam altın dört çeyreğe denk gelir. Kuyumcuda “ziynet” olarak bilinen bu sikkelerin standart ağırlıkları şöyledir:

Tablodaki ağırlıklar yeni basılmış, hiç kullanılmamış sikkeler içindir. Gündelik dilde bu sayılar daha da yuvarlanır: yarım için “3,5 gram”, tam için “7 gram” denir. Kaba hesap için yuvarlak sayılar yeterlidir, ancak farkın nereden geldiğini bilmek bozdurma sırasında işe yarar.

Neden 22 Ayar? Brüt Ağırlık ile Saf Altın Farkı

Saf altın, yani 24 ayar altın yumuşak bir metaldir. Elden ele dolaşan bir sikke saf altından basılsaydı kısa sürede çizilir, kenarları aşınır ve ağırlık kaybederdi. Bu yüzden sikke altınlara bir miktar bakır gibi başka metal katılır ve ayar 22’ye düşürülür.

22 ayar, binde 916 saflık demektir. Yani 1.000 birimlik bir alaşımın 916 birimi altın, kalanı diğer metallerdir. Bir sikkenin içindeki saf altını bulmak için brüt ağırlığı 916 ile çarpıp 1.000’e bölmek yeterlidir:

Saf altın (gram) = Brüt ağırlık (gram) × 916 ÷ 1.000

Örneğin çeyrek altın için bu hesap yaklaşık 1,6 gram sonucunu verir. Yani bir çeyrek altının değerini belirleyen şey 1,75 gram değil, içindeki yaklaşık 1,6 gram saf altındır. Aynı mantıkla dört çeyrek, yaklaşık 6,4 gram saf altın eder.

Bu fark, çeyrek altın fiyatının neden “1,75 × gram altın fiyatı” olmadığını da açıklar. Gram altın ve has altın arasındaki ilişkiyi has altın ile gram altın arasındaki fark yazımızda ayrıntılı anlattık. Güncel değeri canlı has altın sayfasından görebilirsiniz.

Tam Altın ile Cumhuriyet Altını Aynı mı?

Hayır, ve bu en sık karıştırılan konudur. Kuyumcuda “tam altın” ya da “ziynet tam” olarak satılan sikke 7,02 gramdır. Cumhuriyet altını (halk arasında ata altın ya da ata lira) ise 7,22 gram ağırlığındadır. İkisi de 22 ayardır; aradaki fark yalnızca ağırlıktadır.

Cumhuriyet altını yaklaşık 0,2 gram daha ağır olduğu için fiyatı da tam altından biraz yüksektir. Fiyata eklenen işçilik payı da sikkeye ve satıcıya göre farklı olabilir; bu yüzden iki sikkenin fiyat farkı yalnızca ağırlık farkıyla açıklanmayabilir. İki fiyatı karşılaştırmak için canlı Cumhuriyet altını ve ata altın sayfalarına bakabilirsiniz.

Bu fark bilinmediğinde hesap hataları kolayca ortaya çıkar. Çeyrek altının ağırlığını tam altınınkiyle ya da Cumhuriyet altınınınkiyle karıştıran bir hesap, sonucu dört kat saptırır. Sikkenin adını ve ağırlığını birlikte düşünmek bu hatayı önler.

Kullanılmış Sikkede Ağırlık Neden Azalır?

Tablodaki ağırlıklar yeni basılmış sikke içindir. Yıllarca takılan, cüzdanda taşınan ya da bilezik gibi takılara lehimlenen sikkeler zamanla aşınır. Kenarlarındaki ve yüzeyindeki küçük kayıplar ağırlığı birkaç yüzde gram azaltabilir.

Kuyumcu eski bir sikkeyi alırken bu yüzden tartıya koyar ve durumuna bakar. Aşınmış, çizilmiş ya da delinmiş bir sikke, yeni sikkenin fiyatından alınmayabilir; hurda altın gibi gramı ve ayarı üzerinden değerlendirilebilir. Ambalajı açılmamış, yeni sikkeler ise genellikle sikke fiyatından işlem görür.

Bu konuya yakın bir durumu eski çeyrek altın neden yeniden pahalı yazımızda ele aldık. Bozdururken elinize geçen tutarın neden alış fiyatından farklı olabileceğini ise altın bozdururken neden daha az para alıyoruz yazısında bulabilirsiniz.

Çeyrek Altının Gram Karşılığı Nasıl Hesaplanır?

Bir sikkenin kabaca kaç gram altına denk geldiğini bilmek, farklı ürünleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Aşağıdaki pratik karşılıklar yeni sikkeler içindir:

• 4 çeyrek altın = 1 tam altın ağırlığı, yani yaklaşık 7 gram 22 ayar.
• 2 yarım altın = 1 tam altın ağırlığı.
• 1 çeyrek altın ≈ 1,6 gram saf altın.
• 1 tam altın ≈ 6,4 gram saf altın.

Bir sikkenin yaklaşık teorik değerini bulmak için içindeki saf altın miktarını has altının gram fiyatıyla çarpmak gerekir. Bu hesap, işçilik payını ve kuyumcunun alış ile satış arasındaki farkını içermez; bu nedenle ekranda gördüğünüz çeyrek fiyatı hesapla bulunan değerden biraz farklı olur. Sikkede işçilik payının nasıl oluştuğunu işçilik payı nedir yazımızda anlattık.

Adet ve türe göre hızlı bir hesap için altın hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Tüm altın türlerinin güncel fiyatlarını tek yerde görmek için canlı altın fiyatları sayfası bulunuyor.

Sikke Altın ile Gram Altın Arasındaki Farklar

Aynı miktar altına sikke ya da gram altın olarak sahip olunabilir. İkisi arasındaki farklar şunlardır:

• Ayar: Sikke altınlar 22 ayardır. Gram altın olarak satılan külçeler genellikle 24 ayardır (995 ya da daha yüksek saflık).
• Kullanım: Çeyrek ve yarım altın düğün, nişan ve doğum gibi günlerde hediye olarak yaygındır. Gram altın daha çok birikim amacıyla tercih edilir.
• İşçilik: Her iki ürünün fiyatında da ham altın değerinin üzerine bir pay eklenir; payın büyüklüğü ürüne ve satıcıya göre değişir.
• Karşılaştırma: Gram altının ağırlığı ve saflığı üzerinde yazılıdır. Sikkede ise ağırlık standarttır ama kullanıma bağlı olarak azalabilir.

Hangisinin tercih edileceği kişinin amacına bağlıdır; burada amaç yalnızca farkları göstermektir. Gram altının güncel fiyatını canlı gram altın sayfasından takip edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çeyrek altın kaç gram?

Yeni basılmış bir çeyrek altın 1,75 gramdır ve 22 ayardır. İçindeki saf altın miktarı yaklaşık 1,6 gramdır. Aşınmış, kullanılmış sikkelerde tartı biraz daha düşük çıkabilir.

Yarım altın kaç gram?

Yarım altın 3,51 gramdır, yani iki çeyrek altın ağırlığındadır. 22 ayar olduğu için içinde yaklaşık 3,2 gram saf altın bulunur.

Tam altın kaç gram?

Ziynet tam altın 7,02 gramdır ve içinde yaklaşık 6,4 gram saf altın bulunur. Cumhuriyet altını ise 7,22 gramdır; ikisi farklı sikkelerdir.

Çeyrek altın kaç ayar?

Çeyrek, yarım ve tam altın 22 ayardır. Bu, binde 916 saflık anlamına gelir. 22 ayar altının güncel gram fiyatı için 22 ayar bilezik sayfasına bakabilirsiniz.

Kaç çeyrek bir tam altın eder?

Ağırlık olarak dört çeyrek altın bir tam altına denk gelir. Ancak fiyat olarak dört çeyreğin toplamı ile bir tam altının fiyatı işçilik ve makas farkları nedeniyle tam olarak eşit olmayabilir.